Beslenme ve spor, bir arada düşünülmesi gereken iki konudur. Düzenli olarak spor yapan bireylerin aynı zamanda beslenme konusunda da düzene sahip olmaları gerekir. Çünkü ancak bu sayede yapılan spordan yüksek verim alınabilecektir. İnsan sağlığını etkileyen temel çevresel faktörlerden olan beslenme, spor yapan bireyler için antrenman ve motivasyon kadar önemlidir (Şakar, 2009: 1). Kolajenin düzenli beslenme ve sporla ile olan ilişkisi, beslenme ve sporda kolajenin etkilerini ilgi çeken bir araştırma konusu haline getirmektedir.

Her ne kadar yirmili yaşların sonuna doğru düzenli olarak vücutta üretimi azalsa da vücutta kolajen üretimi devam etmektedir. Sağlıksız beslenme, uzun süre direkt güneş ışığında kalma, alkol-sigara tüketimi gibi etkenlerle vücut gerekli kolajeni üretmekte zorlandığı için kolajenin besinler yoluyla alınması gerekir. Bu da kolajenin sağlıklı ve dengeli beslenme ile olan ilişkisini meydana getirmektedir. Sağlıklı ve dengeli beslenme, bir yandan vücuttaki kolajen miktarının yeterli seviyeye ulaşmasını sağlarken bir yandan da bireyin daha dinç olmasına katkıda bulunmaktadır (Porfirio ve Fanaro, 2016: 154).

Kolajen içeren ürünlerin tüketilmesi ya da ek gıda olarak kolajenin düzenli biçimde tüketilmesi beslenmenin niteliğini olumlu yönde geliştirmektedir. Konuyla ilgili yapılan araştırmalarda beslenme alışkanlıklarına kolajen peptidin eklenmesinin sağlıkla ilgili olumlu sonuçları beraberinde getireceği yönünde sonuçlar elde edilmiştir (Paul, Leser ve Oesser, 2019: 1).

İnsan vücudunda kolajenin etkileri bireyin genetik geçmişi ve yaşam tarzına göre farklılıklar içerebilir. Kolajenin etkilerinin değişmesinde beslenme alışkanlıklarının da belirleyici rolleri bulunmaktadır (Koyama, 2016: 1).

Kuvvetli fiziksel aktivite sonrasında kolajen sentezinde hızlı bir artış meydana gelmektedir (Miller vd., 2005: 1021). Kolajen ve spor etkileşiminin çıkış noktası burası olmakla birlikte spor yapan bireylerde kolajen ihtiyacının karşılanması gerekliliği de bu bilgiden hareketle anlaşılmaktadır.

Sporcular açısından kolajen, aktivite esnasında daha az eklem acısı çekilmesini sağlamaktadır (Dressler vd., 2018: 302). Düzenli olarak spor yapan bireylerin ağrı veya olası sakatlıkların oluşma riskini düşürmek için kolajen hidrolizat (peptid) takviyesi almalarında fayda vardır.

Beslenme ve sporla kolajen arasındaki ilişkiye yönelik bu inceleme neticesinde kolajenin sağlıklı beslenme ve düzenli sporla bir arada düşünülmesi gerektiğini gösteren bilgilere ulaşılmıştır. Bu nedenle düzenli spor yapan bireylere ek gıda olarak kolajen hidrolizat (peptid) tüketmeleri önerilmektedir.

KAYNAKÇA

Dressler, P., Gehring, D., Zdzieblik, D., Oesser, S., Gollhofer, A. ve König, D. (2018). Improvement of functional ankle properties following supplementation with specific collagen peptides in athletes with chronic ankle instability. Journal of Sports Science and Medicine, 17, 298-304.

Koyama, Y. (2016). Effects of collagen ingestion and their biological significance. Journal of Nutrition and Food Science, 6 (3), 1-5.

Miller, B.F., Olesen, J.L., Hansen, M., Dossing, S., Crameri, R.M., Welling, R.J., Langberg, H., Flyvbjerg, A., Kjaer, M., Babraj, J.A., Smith, K. ve Rennie, M.J. (2005). Coordinated collagen and muscle protein synthesis in human patella tendon and quadriceps muscle after exercise. The Psysiological Society Journal, 567 (3), 1021-1033.

Paul, C., Leser, S. ve Oesser, S. (2019). Sigcificant amounts of functional collagen peptides can be incorporated in the diet while maintaining indispensable amino acid balance. Nutrients Journal, 11, 1-9.

Porfirio, E. ve Fanaro, G.B. (2016). Collagen supplementation as a complemantary therapy for the prevention and treatment of osteoporosis and osteoarthritis: a systematic review. Brazilian Journal of Geriatrics and Gerontology, 19 (1), 153-164.

Şakar, Ş. (2009). Sporcu beslenmesi. Klinik Gelişim Dergisi, 22, 1-9.

* Her hakkı saklıdır. Yazardan yazılı izin almaksızın kaynak gösterilse dahi kısmen veya tamamen yayınlanamaz, çoğaltılamaz.

** Çevre Mühendisi; Sakarya Ünv., MBA; Beykent Ünv.

Yazar: Selman ÖZEN **

Soru ve görüşleriniz için: ozenselman@gmail.com