Eklemler, en yalın ifade ile vücuttaki kemikleri birbirine bağlama görevini yerine getirmektedir. Eklemler, vücuttaki hareketlerin oluşması ve kontrol edilmesini sağlamaktadır. İki ya da daha fazla kemiğin birleşim alanını oluşturan eklemler vücudun hareket fonksiyonunu yerine getirmesinde öncü faktör konumundadır. Başka bir deyişle eklemler vücudun hareketinden sorumludur (Doral vd., 2007: 56).

Vücuttaki kolajen eksikliği, kemiklerde erime ve kireçlenme gibi rahatsızlıklara neden olmakta ve insan vücudunu zayıflatmaktadır. Bu süreçte kemiklerin yapısı daha kırılgan hale gelmektedir. Vücudun kolajen açısından yetersiz kalması, eklemlerin görevlerine yerine getirmesini güçleştirir. Tüm bunlar kolajenin eklemlerin sağlığı ve işlevselliği açısından gerekliliğini gösteren birer kıstastır. Kolajen takviyesinin düzenli ve uygun biçimde vücuda alınması durumunda eklem rahatsızlıklarının tedavisinde olumlu yönde ilerleme kaydedilmesi mümkündür (Porfirio ve Fanaro, 2016: 153).

Tip I kolajen, eklem sağlığını destekleyen kolajen türleri arasında ön plana çıkmaktadır. Tip 1 kolajen, vücuttaki kıkırdak kaybına karşı koruyucu olmakta ve yaralı eklemlerin iyileşmesinde uyarıcı rol oynamaktadır (Ain Dar vd., 2017: 20). Eklem ağrısı çeken sporcuların iyileşme sürecinde kolajenden yararlanılması eklemler ve kolajen etkileşimi açısından önemli bir yere sahiptir (Gonçalves, 2017: 368). Bu ve benzer yöndeki etkilerin ortaya çıkması için kolajen hidrolizatın 12 haftalık süre boyunca günde 8-10 gram arasında alınması, sonrasında 4 hafta ara verilmesi ve tekrardan kullanıma başlanması şeklinde bir süreçten bahsedilmektedir.

Kolajen peptid, eklem kireçlenmesi olan hastalarda eklem sağlığını iyileştirecek şekilde etkili olmaktadır. Eklem kireçlenmesi olan hastalara tedavi için kolajen kullanımı önerilmiştir. Konuyla ilgili yapılan bir araştırmada düzenli kullanımla birlikte kolajenin 6 aylık sürede eklem ağrılarını önemli ölçüde azalttığı yönünde sonuçlar elde edilmiştir (Jiang, Zhou ve Prawitt, 2014: 19). Kolajen ve eklemlere olan etkisi, bilimsel araştırmalarda ele alınan önemli bir konu olarak görünmektedir.

Yapılan bir başka araştırmada geçmişte eklem ağrısı öyküsü olmayan ancak eklem rahatsızlığı yaşayan 55 farklı kişinin katılımı sağlanmış ve 120 günlük sürede değerlendirmeler yapılmıştır. Tedavi sürecinde kolajen verilen hastalarda eklem ağrılarındaki azalma ve eklem iyileşmesi açısından kolajen kullanmayanlara kıyasla daha olumlu sonuçlar elde edilmiştir (Lugo vd., 2013: 1).

Bilimsel araştırmalarda yapılan deney ve gözlemler neticesinde kolajenin eklemlerin iyileşmesine ve eklem ağrılarının azalmasına katkı sağladığı yönünde sonuçlar elde edilmesi önemle üzerinde durulması gereken bir konudur. Bu nedenle eklem rahatsızlığı yaşayan bireylerin rahatsızlıklarının üstesinden gelmesi için düzenli olarak kolajen kullanmaları önerilmektedir. Ayrıca eklem rahatsızlıkları ortaya çıkmadan önce kolajen peptid kullanılırsa, bu tür problemleri önlemede yardımcı rol üstleneceği çıkarımında bulunulabilir.

KAYNAKÇA

Ain Dar, Q., Schott, E.M., Catheline, S.E., Maynard, R.D., Liu, Z., Kamal, F., Farnsworth, C.W., Ketz, J.P., Mooney, R.A., Hilton, M.J., Jonason, J.H., Prawitt, J. ve Zuscik, M.J. (2017). Daily oral consumption of hydrolyzed type 1 collagen is chondroprotective and anti-imflammatory in murine posstraumatic osteoarthritis. Plos One Journal, 1-24.

Doral, M.N., Dönmez, G., Atay, Ö.A., Bozkurt, M., Leblebicioğlu, G., Üzümcügil, A. ve Aydoğ, T. (2007). Dejeneratif eklem hastalıkları. Türk Ortopedi ve Travmotoloji Birliği Derneği Dergisi, 6 (1-2), 56-65.

Gonçalves, F.K. (2017). Impact of collagen hydrolysate in middle aged athletes with kenee and ankle osteochondral lesions. International Journal of Case Reports and Images, 8 (6), 364-369.

Jiang, J.X., Zhou, J.L. ve Prawitt, J. (2014). Collagen peptides improve knee osteoarthritis in elderly women. Agro Food Industry Hi Technology Journal, 25 (2), 19-23.

Lugo, J.P., Saiyed, Z.M., Lau, F.C., Molina, J.P.L., Pakdaman, M.N., Shamie, A.N. ve Udani, J.K. (2013). Undenatured type II collagen for joint support. Journal of the International Society of Sports Nutrition. 10 (48), 1-12.

Porfirio, E. ve Fanaro, G.B. (2016). Collagen supplementation as a complemantary therapy for the prevention and treatment of osteoporosis and osteoarthritis: a systematic review. Brazilian Journal of Geriatrics and Gerontology, 19 (1), 153-164.

* Her hakkı saklıdır. Yazarlardan yazılı izin almaksızın kaynak gösterilse dahi kısmen veya tamamen yayınlanamaz, çoğaltılamaz.

** Yapı Öğrt.; Sakarya Ünv., MBA; Beykent Ünv.

*** Çevre Mühendisi; Sakarya Ünv., MBA; Beykent Ünv.

EKLEMLER VE KOLAJEN

Yazarlar: Sadullah ÖZEN ** & Selman ÖZEN ***

Soru ve görüşleriniz için: ozenselman@gmail.com