Kemik, asıl işlevin mekanik kuvvetlere ve kırılmaya karşı koymak olduğu karmaşık bir dokudur. Kemik kuvveti sadece kemik dokusu miktarına değil, geometri ve kemiklerin şekli, mikro mimari, mineral ve kolajen ile karakterize edilen kaliteye de bağlıdır (Carrin, Garnero ve Delmas, 2006: 319). Bu sebeple kolajen için kemik sağlığının ve niteliğinin belirleyicilerinden birisidir değerlendirmesi yapılabilir.

İnsan vücudundaki kemiklerin yaklaşık yüzde 75-80’i mineral içermekte iken kalan yüzde 20-25’lik kısım organik (protein) içeriktedir. Organik bileşenlerin yaklaşık yüzde 90’ı ise tip 1 kolajenden meydana gelmektedir (Brock vd., 2013: 445). Bu da kemikler için kolajenin önemini ve gerekliliğini gösteren bir ayrıntı durumundadır.

Kolajen peptidin etki alanlarından bir tanesi de kemiklerdir. Kolajen, kemiklerdeki mineral yoğunluğunda artış sağlaması sebebiyle osteoartrit (halk arasında yaygın olarak eklem kireçlenmesi olarak bilinmektedir) hastalığını önleyici bir rol üstlenmektedir (Porfirio ve Fanaro, 2016: 153).

Kemik kuvvetini artırması, kolajenin kemiklere yönelik faydalarının başında gelmektedir. Kemik kuvvetini tekrardan kazanmak için kolajen kullanılması temel yöntemlerden bir tanesi olarak görünmektedir (Oetama vd., 2018: 1). Böylece kolajenin insan vücudunun fonksiyonlarını sağlıklı biçimde yerine getirmesine katkısı bulunmaktadır.

Günlük olarak önerilen dozda kolajenin tüketilmesi durumunda (günlük 8 gram ile 10 gram arasında tüketilmesi önerilir) kemiklerdeki mineral yoğunluğunun olumlu yönde gelişmesi beklenmektedir (König, 2018: 9). Bunun yanı sıra kolajen, kemik ağrılarının engellenmesini sağlayacak şekilde etkisini göstermektedir. O halde kolajen için kemik sağlığının gelişmesi ve kemikle ilgili rahatsızlıkların önlenmesi açısından belirleyici roller üstlenmektedir şeklinde bir çıkarım yapılabilir.

Kolajen peptid, kemikler üzerindeki olumlu etkileriyle birlikte yaygın olarak gözlemlenen eklem kireçlenmesi hastalığını önleyici rol oynamaktadır. Kolajenin kemikler üzerine etkileri kapsamında ayrıca kemik mineral yoğunluğunu artırması, eklem kıkırdağını koruması, kemik ağrıları azaltması yer almaktadır (Porfirio ve Fanaro, 2016: 161). Tüm bu etkiler, kemiklerin daha sağlıklı bir yapıda olması için kolajen kullanılmasında fayda olduğunu göstermektedir.

KAYNAKÇA

Brock, F., Geoghegan, V., Thomas, B., Jurkschat, K. ve Higham, T.F.G. (2013). 21st International Radiocarbon Conference, 55 (2-3), 445-463.

Carrin, S.V., Garnero, P. ve Delmas, P.D. (2006). The role of collagen in bone strength. Osteoporos International Journal, 17, 319-336.

König, D., Oesser, S., Scharla, S., Zdzieblik, D. ve Gollhofer, A. (2018). Spesific collagen peptides improve bone mineral density and bone markers in postmenopausal women. Nutrients Journal, 10, 1-11.

Oetama, E.J., Juwono, A.L., Soejoko, D.S. ve Astuti, D.A. (2018). The impact of dietary hydrolyzed collagen on bone’s calcium defiency of the rattus norvegicus. 4th International Seminar on Sciences, 187, 1-7.

Porfirio, E. ve Fanaro, G.B. (2016). Collagen supplementation as a complementary therapy for the prevention and treatment of osteoporosis and osteoarthritis. Brazilian Journal of Geriatrics and Gerontology, 19 (1), 153-164.

* Her hakkı saklıdır. Yazardan yazılı izin almaksızın kaynak gösterilse dahi kısmen veya tamamen yayınlanamaz, çoğaltılamaz.

** Çevre Mühendisi; Sakarya Ünv., MBA; Beykent Ünv.

KEMİKLER İÇİN KOLAJEN

Yazar: Selman ÖZEN **

Soru ve görüşleriniz için: ozenselman@gmail.com